Sözlük
Siyer
Ayrıca: sîret · Siyer-i Nebî
Siyer, sözlükte bir kimsenin hâlini, ahlâkını ve hayat hikâyesini anlatan sîret sözcüğünün çoğuludur. Terim olarak Hz. Peygamber’in hayatı, bu hayatı konu edinen bilim dalı ve bu dalda yazılan eserler için kullanıldı. Megāzî, Hz. Peygamber’in gazve ve seriyyelerinin tarihine ve bu konuda yazılan kitaplara verilen addır. Siyerin eş anlamlısı olarak da kullanıldı. İbn Kesîr, zamanımıza ulaşan en eski siyer kitabını yazarı İbn İshak’a izafetle anar. Siyer fıkıhta savaş, esirler ve ganimet gibi devletler hukukuna giren konuların da adıdır. Bu sayfa kitap anlamını anlatır.
Türkçe siyerlerden biri, Erzurumlu Mustafa Darîr’in Sîretü’n-nebî’sidir. Darîr eserini 790’da (1388) tamamladı ve muhtemelen Sultan Berkuk’a sundu. Arşivin eser kaydı bu eseri Hz. Muhammed’in hayatını anlatan ilk Türkçe siyer olarak tanıtır. Aslı altı ciltten oluşan eserin birinci cildi Hz. Muhammed’in soyunu, doğumunu ve çocukluğunu, üçüncü cildi mi‘rac hadisesini anlatır.
III. Murad’ın emriyle Nakkaş Hasan (Paşa) yönetimindeki bir nakkaşlar ekibi Siyer-i Nebî’yi 814 minyatürle süsledi. Arşivde bu nüshanın üçüncü cildinden yapraklar (kitabın birer sayfası) var: mi‘rac, Burak’a biniş ve Medine’ye hicret sahneleri.
Sahne, Hz. Muhammed'i tasvir eden tarihî bir yapraktır; burada bir eser olarak, saygıyla gösterilir.
Terimi gösteren yapraklar

fol. 5a
Hz. Muhammed’in Mi’rac için Burak’a binmesi
Mustafa Darîr, Siyer-i Nebî (Murad III nüshası, 1594-95), III. cilt

Tek yaprak
Hz. Muhammed’in Mescid-i Aksâ’da peygamberlere namaz kıldırması
Mustafa Darîr, Siyer-i Nebî (Murad III nüshası, 1594-95), III. cilt

Tek yaprak
Cebrâil’in Hz. Muhammed’e Hicret emrini getirmesi
Mustafa Darîr, Siyer-i Nebî (Murad III nüshası, 1594-95), III. cilt