İçeriğe geç
Acâib

Sözlük

Nakkaş

Kitap sanatlarında minyatür ressamından müzehhibe, bezeme işini yapan ustaların ortak adı.

Ayrıca: musavvir · ressam

Nakkaş, bezeme işini meslek edinenlere verilen unvandır. Sözcük oymacı ve tezhip ustası gibi sanatçıları da kapsar ama tarihte daha çok ressam, yani minyatür ressamı anlamında kullanıldı. Kitap sanatında müzehhip, siyahkalem, musavvir, şebihnüvis, meclisnüvis, cetvelkeş, renkzen ve tarrâh gibi değişik işleri yapanların hepsi nakkaş sayıldı. Yine de minyatürcüye genellikle musavvir, tezhip yapana müzehhip, boyasız çalışana tarrâh denirdi.

Osmanlı sarayında nakkaşlar zamanla en önemli sanatkâr bölüklerinden biri oldu. Kanûnî Sultan Süleyman, Şahkulu’na özel bir atölye verdi ve zaman zaman onu ziyaret edip çalışmasını seyretti. Nakkaşlar orduyla birlikte sefere çıkar, görevlerini savaş sırasında da sürdürürdü. Osmanlı resim sanatının klasik üslûbunu belirleyen adlar arasında Nakkaş Osman, Ali Nakkaş, Hasan (Paşa), Nakşî ve Levnî öne çıkar.

Siyer-i Nebî’nin Murad III nüshasında, III. Murad’ın emriyle Nakkaş Hasan (Paşa) yönetimindeki bir nakkaşlar ekibi altı ciltlik takımı 814 minyatürle süsledi. Arşivde nakkaşların adını ya da portresini taşıyan yapraklar (kitabın birer sayfası) var: Şehnâme-i Selîm Hân’da Nakkaş Osman ve Ali, Şemâilnâme’de Nakkaş Selim.

Bakınız: Nakkaşhâne, Tezhip, Şehnâmeci

Terimi gösteren yapraklar

Kaynaklar