Sözlük
Şehnâme
Ayrıca: Şâhnâme · Firdevsî
Şehnâme (Şâhnâme), Firdevsî’nin yazdığı manzum eserdir. İran’ın millî destanı ve Fars edebiyatının en büyük eserlerinden biri kabul edilir. Eser ilk insan Keyûmers’in yaratılışından başlar ve İran’da Arapların egemen olduğu döneme kadar geçen zamanı, destansı olaylarla gerçek bilgileri harmanlayarak anlatır. Cemşîd, Dahhâk, onunla savaşan demirci Gâve, Ferîdun ve Zaloğlu Rüstem gibi adlar eserde yer alır.
Şâhnâme mesnevi tarzında, mütekārib bahrinin “feûlün feûlün feûlün feûl” vezniyle yazıldı. Beyit sayısı yazmalara göre 48.000 ile 52.000 arasında değişir. İlk redaksiyonuna muhtemelen 370 (980) veya 380’de (990) başlandı ve eser 408 (1018) yılının ardından son biçimini aldı.
Osmanlı hükümdarları Şâhnâme örneğini göz önünde bulundurarak kendileri için değişik adlarla şehnâme yazdırdı. Fâtih Sultan Mehmed’den IV. Murad dönemine kadar Selimnâme, Süleymannâme, Şehinşâhnâme gibi adlarla yazılan manzum eserlerde bu hükümdarların savaşları ve kahramanlıkları destansı bir dille anlatılır. Bu eserleri yazan saray tarihçilerine şehnâmeci denir. Arşivde Şâhnâme’nin Viyana’daki nüshasından ve 1330’larda İran’da resimlenmiş dağınık bir nüshasından yapraklar (kitabın birer sayfası) var.
Ayrıntılı rehber: Şehnâme'nin ejderhaları


