İçeriğe geç
Acâib

İskender'in cam çanla denize inişi — Emîr Hüsrev Dihlevî, Hamse minyatürü (The Metropolitan Museum of Art)

fol. 13-228-27-p01

İskender'in cam çanla denize inişi

Emîr Hüsrev Dihlevî, Hamse

Met kaydına göre bu yaprak Emîr Hüsrev Dihlevî'nin Hamse'sinin 1597–98 tarihli Mugal nüshasından gelir ve Mukunda'ya atfedilir. Konu İskender'in denizin altına inişidir.

Terimler

Renkler

  • #b49470
  • #928f8c
  • #847263
  • #dad0c4
  • #9b6a5b
Kaynağında tam boy gör

Bu yaprağın baskısını duvarına asmak ister miydin?

Hikâye

Met'in aktardığı anlatıya göre İskender, batı denizlerine yelken açar. Yanında filozof Aristoteles ile Hızır ve İlyas peygamberler vardır. Suyun altında ona melek biçiminde bir ziyaretçi görünür ve ölümünün yaklaştığını haber verir. Yani dalış sahnesi merak ve keşif hikâyesi olduğu kadar ölümlülüğü hatırlatan bir sahnedir: dünyanın sınırını gören fatih, kendi sınırıyla karşılaşır.

Resmin ortasında, yarı saydam bir çanın içinde turbanlı bir adam suya sarkıtılır. Çanı tutan ip, kalabalık geminin güvertesindeki adamların elinden iner. Gemide turbanlı, şapkalı, kitap tutan figürler vardır. Sağda bir kaya üzerinde, kollarını kaldırmış bir adam görülür. Yukarıda direğin tepesinde yarı çıplak bir figür dengede durur. Suda bir balina uzanır, arka planda bir kıyı kenti ve dağlar vardır.

Aynı nüshanın bir başka yaprağında Met, İskender'in kuleli aynayla Akdeniz korsanlarına karşı koyduğu bölümü gösterir. Yani İskender'in deniz maceraları nüshada birden çok resimle işlenmiştir. Resim mürekkep, opak sulu boya ve altınla kâğıda yapılmıştır.

Gemideki figürlerin adları resimde yazılı değildir. Aristoteles, Hızır ve İlyas'la eşleştirme Met'in tarifine dayanır.

Neye bakmalı?

Önce çanın içindeki adama bak, sonra ipin gemide kimin elinden geçtiğini izle. Direğin tepesindeki yarı çıplak figür ve sudaki balina kolay gözden kaçar.

Künye

Dönem
1597–98
Bölge
Hindistan (Mugal, Ekber Şah dönemi)
Kurum
The Metropolitan Museum of Art
Envanter / raf
Met 13.228.27
Lisans
CC0 · Kamu malı

The Metropolitan Museum of Art — Open Access (CC0)

Kaynağında tam boy gör

Görüntü CC0 · Kamu malı lisansındadır. Tam künye ve yüksek çözünürlük kaynak kurum sayfasındadır; sitedeki görüntü keşif ve atıf içindir.

İlgili rehberler

  • Minyatür nedir? Tarihi, özellikleri ve örnekleri — Minyatür kelimesinin nereden geldiğini, onu tablodan ayıran özellikleri ve hangi konuların resmedildiğini burada bulursun. Her bölümü arşivden örnek yapraklarla anlatıyoruz.
  • Hüsrev ile Şîrîn nedir? — Bir bakış, bir dağ ve bir düğün: Nizâmî'nin hikâyesi ve minyatürde tanınan üç sahnesi.
  • Kelîle ve Dimne nedir? — Aslan ile öküzün dostluğu, iki çakal ve bir saray konuşması: masalın çerçevesi ve minyatürde tanınan sahneleri.
  • Şehnâme'nin ejderhaları — İsfendiyâr'ın menzilinden kalıp boğuşmalara: ejderha bir süs değil, sınavdır.

Sık sorulanlar

İskender neden denize iniyor?
Met'in aktardığı anlatıda İskender batı denizlerine yolculuğa çıkar. Suyun altında kendisine bir melek görünür ve ölümünü önceden bildirir.
Gemideki kalabalık kim?
Met kaydı, İskender'in maiyetinde filozof Aristoteles ile Hızır ve İlyas peygamberlerin bulunduğunu söyler. Resimde bunların adı yazılı değil.

Bunlara da bak