İçeriğe geç
Acâib

Tema · 46 yaprak

Acayip yaratıklar

Ejderhalar, deniz canlıları ve yaratılışın tuhaflıkları

İsfendiyâr'ın üçüncü menzili: ejderhayı öldürür
İsfendiyâr'ın üçüncü menzili: ejderhayı öldürür · Şehnâme (dağınık nüsha, y. 1330–40)The Met 1974.290
Acâibü’l-mahlûkât, “yaratılmışların acayipleri” demek.

Acâibü’l-mahlûkât (“yaratılmışların tuhaflıkları”), Kazvînî’nin 13. yüzyılda yazdığı ve göklerden yeryüzüne, denizlerden hayvanlara bütün evreni sırayla anlatan kitap. Arapça, Farsça ve Türkçe nüshaları yüzyıllar boyunca kopyalandı ve birçoğu yeniden resimlendi.

The Met’teki kaplumbağa yaprağı (45.174.17) 16. yüzyılın ikinci yarısına tarihleniyor ve Horasan’a atfediliyor. Kabuğun altında suda yüzen bir insan var.

Destan yapraklarında yaratık bir kahramanla karşılaşır. Şehnâme’de İsfendiyâr’ın yedi menzilinden üçüncüsü ejderhadır ve 1330–40 tarihli yaprakta bu sahne 4,2 cm yüksekliğinde bir resme sığmış. 16. yüzyıl Kazvin’inden bir çizimde ise ejderhanın boynuna kılıç saplayan kahramanın adı yazılmamış.

Bu temada neye bakmalı?

Önce İsfendiyâr yaprağına bak. Sağda siyah ata binmiş zırhlı süvari İsfendiyâr, solda kıvrım kıvrım ejderha. Resmin yüksekliği yalnızca 4,2 cm, yani ejderha bir pul kadar yer kaplıyor.

Sonra kaplumbağa yaprağını aç. Altındaki suda yüzen insan çok küçük kalıyor. Hayvanın ne kadar büyük çizildiğini onunla ölçebilirsin.

Bu temadaki diğer yapraklar