Newberry Ayer MS 612
Târîh-i Hind-i Garbî (Târîh-i Yeni Dünyâ / Hadîs-i Nev)
Amerika’yı anlatan ilk Osmanlı kitabı: Kolomb’un yolculuğundan Peru’nun fethine Yeni Dünya’nın tarihi, bitkileri ve hayvanları. Newberry Ayer MS 612.
- Tarih
- 16. yüzyıl sonu
- Bölge
- Osmanlı
- Kurum
- Newberry Library
- Temalar
- Acayip yaratıklar
Bu eser hakkında
Târîh-i Hind-i Garbî, “Batı Hindistanı’nın tarihi” demek. 16. yüzyıl Avrupası Amerika’ya böyle diyordu. Kitap 1580’lerde İstanbul’da yazıldı ve Amerika’yı anlatan ilk Osmanlı eseri. Yazarının kim olduğu kesin olarak bilinmiyor.
Kitap üç bölüm hâlinde ilerler. Önce dünyanın bilinen coğrafyasını anlatır, sonra Kolomb’un yolculuklarını, en sonda da Cortés’in Meksika’yı, Pizarro’nun Peru’yu fethini. Yazar bilgilerini İspanyol ve İtalyan kitaplarından derledi; Türk Tarih Kurumu’nun Belleten dergisindeki bir araştırma bu kaynakları tek tek gösteriyor.
Arşivdeki yapraklar Chicago’daki Newberry Kütüphanesi’nin Ayer MS 612 nüshasından. Bu nüsha daha sonra kopyalanmış ve resimlenmiş. Yeni Dünya’nın muz ve hindistancevizi ağaçları, köyleri ve hayvanları burada tek tek resmedilir. Bu resimler, Acâibü’l-mahlûkât geleneğinin tuhaf yaratıklarıyla gerçek bir kıtanın yeni bilgisinin aynı kitapta buluştuğunu gösteriyor.
Kaynaklar
- Belleten, “Osmanlı Amerika araştırmaları: XVI. yüzyıla ait Tarih-i Hind-i Garbî adlı eserin kaynakları ile ilgili bir araştırma”
- Newberry Library, Ayer MS 612 kaydı
