Acâibü'l-mahlûkât yaprakları

Acâibü’l-mahlûkât, “yaratılmışların tuhaflıkları” demek. Zekeriyyâ el-Kazvînî (ölümü 1283) bu kitapta bilinen dünyayı sırayla anlattı: önce gökler, yıldızlar ve melekler, sonra yeryüzü, denizler, bitkiler, hayvanlar ve tuhaf yaratıklar.

Kitap çok sevildi ve yüzyıllar boyunca Arapça, Farsça ve Türkçe kopyalanıp resimlendi. Her nüshada aynı madde başka bir ressamın elinden yeniden çizildi. Bu yüzden buradaki yaprakların tarihi ve yeri birbirinden farklı; her yaprağın künyesinde ayrı ayrı yazıyor.

Arşivdeki en bilinen yaprak The Met’teki kaplumbağa. Kabuğu benek benek işlenmiş, çevresinde yılanlar ve balıklar var, altında da suda yüzen küçük bir insan. İnsanın küçüklüğü kaplumbağanın ne kadar büyük olduğunu gösteriyor. Ejderha yapraklarıyla karşılaştırırsan farkı görürsün: burada yaratık bir kahramanla dövüşmüyor, bir ansiklopedi maddesi gibi kendi başına tanıtılıyor.