Şehinşahnâme I

Şehinşahnâme, III. Murad’ın saltanatını anlatmak için yazılmış iki ciltlik resimli bir tarih. Yazarı saray şehnâmecisi Seyyid Lokman. Bu birinci cilt Kasım 1581’de tamamlandı ve 1574–1580 yıllarının olaylarını anlatıyor. Nüsha İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi’nde, F.1404 numarasıyla korunuyor ve 58 minyatür içeriyor.

Arşivdeki yapraklarda III. Murad’ın Fransız elçisi Jacques de Germigny’yi kabulü ve padişahın İstanbul limanını ziyareti var. Ama bu cildin en çok bilinen sahneleri Takiyüddin’le ilgili. Takiyüddin, III. Murad döneminde İstanbul’da bir rasathane kurmuş gökbilimciydi. Minyatürlerde onu ve yardımcılarını gök küresi, usturlap ve saatlerle çalışırken görürsün. Aynı bölümde bir dünya haritası ve bir yer küresi de var.

Bu sahneler, 16. yüzyıl Osmanlı sarayının bilime nasıl baktığını gösteren ender görsel belgelerden. Rasathane kısa süre sonra yıkıldı; resimler onun neye benzediğini bugün bildiğimiz başlıca kaynaklardan.