TSMK H.2153
Murakka (TSMK H.2153)
Topkapı’nın ünlü albümlerinden H.2153: Siyah Kalem’in göçebe ve dev resimleri, Akkoyunlu Tebriz’inden yapraklar ve İran’dan, Orta Asya’dan toplanmış minyatürler.
- Tarih
- 15.–16. yüzyıl
- Bölge
- İran / Osmanlı
- Kurum
- Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi
- Temalar
- Aşk ve hikâyeSaray ve güç
Bu eser hakkında
Murakka, hat örnekleri, minyatür, tezhip ve kâğıt oyma işlerinin kartonlara yapıştırılarak bir albümde toplanması demek. Kitap biçiminde de, akordeon gibi açılan körüklü biçimde de yapıldı. En erken örnekleri 15. yüzyıl sonundan.
H.2153, Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi’ndeki en ünlü albümlerden biri. İçindeki resimlerin önemli bir kısmı Akkoyunlu hükümdarı Sultan Yakub Bey zamanında Tebriz’de yapılmış ya da toplanmış. Albüm sonradan Osmanlı sarayına geldi ve başka yapraklarla genişledi; kimin, ne zaman bir araya getirdiği kesin olarak bilinmiyor.
Albümün en çok tanınan parçaları, “Üstad Mehmed Siyah Kalem” imzası taşıyan resimler. Bu resimlerde bozkır göçebeleri, atlarını dinlendiren yolcular, dans eden ya da birbiriyle boğuşan devler var. Çoğu 15. yüzyıla tarihleniyor; nerede yapıldıkları hâlâ tartışılıyor.
Arşivdeki 87 yaprak, bir kitabın sayfaları gibi tek bir hikâyeyi izlemiyor. Her yaprak ayrı bir resim. Bu yüzden her birine kendi başına bakabilirsin: kimi tek bir figürün çalışması, kimi kalabalık bir sahne.
