TSMK H.676
Emîr Hüsrev Dihlevî, Heşt Bihişt
Emîr Hüsrev Dihlevî’nin Behrâm-ı Gûr’a yedi prensesin hikâye anlattığı mesnevisi Heşt Bihişt’in Topkapı H.676 nüshasından resimli yapraklar.
- Tarih
- H. 902 / 1496–97
- Bölge
- Herat
- Kurum
- Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi (tarama: Wikimedia Commons)
- Temalar
- Aşk ve hikâye
Bu eser hakkında
Heşt Bihişt, “sekiz cennet” demek. Delhili şair Emîr Hüsrev Dihlevî (1253–1325) bu mesneviyi 1302 dolayında, Nizâmî’nin Heft Peyker’ine cevap olarak yazdı. Mesnevi, beyitlerle yazılmış uzun anlatı şiiri.
Kahramanı Sasani hükümdarı Behrâm-ı Gûr. Behrâm yedi ayrı renkte yedi köşk yaptırır; her köşkte bir prenses yaşar. Haftanın her günü bir köşke gider ve o köşkün prensesi ona bir hikâye anlatır.
Arşivdeki yapraklar Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi’nin H.676 nüshasından. Nüshayı hattat Sultan Ali Meşhedî 902 (1496–97) yılında, Herat hükümdarı Sultan Hüseyin Baykara’nın oğlu Muhammed Muhsin Mirza’nın kütüphanesi için yazdı. Bugün içinde tek resim var: iki sayfaya yayılan bir av sahnesi. Atın üstünde duran genç şehzadenin Muhammed Muhsin olduğu düşünülüyor; sahne Bihzâd’a atfediliyor. Sahne adları yazmanın yaprak listesine dayanıyor.
Kaynaklar
- TDV İslâm Ansiklopedisi, “Emîr Hüsrev-i Dihlevî” (Rıza Kurtuluş)
- TDV İslâm Ansiklopedisi, “Hamse” (Tahsin Yazıcı, Cemal Kurnaz)
- TDV İslâm Ansiklopedisi, “Bihzâd” (Filiz Çağman)
- Barbara Brend, Perspectives on Persian Painting (2016), s. 184
